Bolaning yuz tili
Rasm, loydan yasash, qurilish, musiqa, harakat, sahnalashtirish — bola dunyoni qanday ko‘rishini aytib berish uchun materialni va usulni o‘zi tanlaydi. Toshlar, novdalar, barglar, mato va karton ham ishga tushadi.
Reggio Emilia pedagogikasidan ilhomlanamiz, uni turli amaliyotlar bilan boyitamiz va o‘z madaniyatimiz, qadriyatlarimiz hamda bolalarning o‘ziga xos xususiyatlari bilan bog‘liqligini saqlaymiz.
Tayyor tushuntirish o‘rniga pedagog savol beradi. Ba’zan bunday suhbat bir necha kun yoki hafta davom etadigan loyihaning boshlanishi bo‘ladi — uning yo‘nalishini ko‘p jihatdan bolalarning savollari belgilaydi.
Pedagoglar bolalarning gaplarini yozib oladi, ish bosqichlarini suratga oladi va rasmlarni saqlaydi. Faqat natija emas, bolaning yo‘li ham muhim: uni nima qiziqtirgani va g‘oyalari qanday o‘zgargani.
Rasm, loydan yasash, qurilish, musiqa, harakat, sahnalashtirish — bola dunyoni qanday ko‘rishini aytib berish uchun materialni va usulni o‘zi tanlaydi. Toshlar, novdalar, barglar, mato va karton ham ishga tushadi.
Erkin o‘yin har kuni bor. Guruh qoidalarini bolalar birgalikda o‘ylab topadi — shunda ular faqat kattalar talabi emas, kichik jamoaning kelishuviga aylanadi.
Poydevor — nutq va mantiq, motorika, hissiy barqarorlik, mustaqillik va o‘qishga qiziqish. Uni oila bilan birga quramiz: ota-ona — bolaning ta’lim hayoti ishtirokchisi.
Makon bolaga harakat qilish, tanlash va izlanishga yordam beradi. Materiallar ochiq javonlarda, mebelni oson joyidan surish mumkin, «gapiradigan devorlar»da esa jarayon suratlari, bolalar savollari va loyiha bosqichlari. Sayr bu muhitni guruhdan tashqarida davom ettiradi.
Kuzatuvlar, tajribalar va tabiiy materiallar — solishtirish, taxminlarni tekshirish va yangi savollar berish uchun.
Rasm chizish, loydan yasash, applikatsiya va konstruktorlik. Bola nimani va qanday usulda yaratishni tanlaydi.
Bloklar va sanoq materiali: shakl, o‘lcham, miqdor va makon — harakat orqali.
Syujetli-rolli o‘yinlar va sahnalashtirish: turli rollar, kelishuvlar va o‘z ssenariylari.
Kitoblar, hikoyalar va bolani chindan qiziqtiradigan narsalar haqida suhbat.
Harakatli o‘yinlar, jismoniy faollik va sayrlar.
Umumiy faollikdan biroz chetlanib, dam olish uchun yolg‘izlik burchagi.
Bog‘cha faqat kattalarning qulayligi uchun mavjud bo‘lmasligi kerak. U bolaning haqiqiy hayot makoni bo‘lishi kerak — uni payqaydigan, u bilan gaplashadigan, sinab ko‘rishga imkon beradigan va savoli loyihaga aylanishi mumkin bo‘lgan joy.
«Men qila olaman»